19-10-2026
Tài sản số được đưa vào hướng dẫn về đặt cọc
Từ ngày 15/10/2026, Nghị quyết 03/2026/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao chính thức có hiệu lực, hướng dẫn việc giải quyết tranh chấp về đặt cọc. Một điểm đáng chú ý là văn bản nêu tài sản số như một ví dụ về tài sản có thể dùng để đặt cọc, bên cạnh tiền, kim khí quý, đá quý, cổ phiếu và trái phiếu.
Điều này mở ra một góc nhìn đáng quan tâm về vai trò của tài sản số trong các giao dịch dân sự. Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng nghị quyết hướng dẫn cách giải quyết tranh chấp đặt cọc, chứ không đồng nghĩa mọi loại tiền mã hóa đều được công nhận là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam.
Không phải tài sản số nào cũng có thể dùng để đặt cọc
Theo hướng dẫn được công bố về Nghị quyết 03/2026/NQ-HĐTP, việc sử dụng tài sản số để đặt cọc cần đáp ứng các điều kiện liên quan. Tài sản không được thuộc trường hợp bị cấm hoặc hạn chế giao dịch; phải có khả năng chuyển giao cho bên nhận đặt cọc nắm giữ; đồng thời giá trị của tài sản phải có thể xác định bằng tiền.
Điểm quan trọng nằm ở khả năng chuyển giao và xác định giá trị. Với tài sản số, giá có thể biến động đáng kể trong thời gian ngắn. Vì vậy, nếu hai bên lựa chọn tài sản số để đặt cọc, việc xác định rõ loại tài sản, số lượng, cách chuyển giao và cách xác định giá trị sẽ giúp hạn chế bất đồng khi phát sinh tranh chấp.
Nói cách khác, việc tài sản số được nêu trong hướng dẫn không có nghĩa mọi giao dịch đặt cọc bằng crypto đều tự động hợp lệ. Các điều kiện pháp luật liên quan vẫn cần được đáp ứng trong từng trường hợp cụ thể.
Điều gì xảy ra nếu một bên vi phạm thỏa thuận đặt cọc?
Nghị quyết cũng hướng dẫn cách xử lý tài sản đặt cọc khi một bên từ chối giao kết hoặc thực hiện hợp đồng, trong trường hợp các bên không có thỏa thuận khác về hậu quả đặt cọc.
- Bên đặt cọc từ chối thực hiện cam kết: Có thể mất tài sản đã đặt cọc.
- Bên nhận đặt cọc từ chối thực hiện cam kết: Có thể phải hoàn trả tài sản đặt cọc và trả thêm một khoản tiền tương đương giá trị tài sản đó.
Đối với tài sản số, cách xử lý này đặt ra vấn đề thực tế: nếu giá trị tài sản biến động giữa thời điểm đặt cọc và thời điểm xảy ra tranh chấp, giá trị dùng để giải quyết sẽ được xác định như thế nào? Đây là nội dung các bên cần lưu ý khi soạn thỏa thuận. Theo hướng dẫn được công bố, nếu các bên có thỏa thuận về giá trị tài sản đặt cọc thì việc xác định giá trị được xem xét theo thỏa thuận; trường hợp không có thỏa thuận, Tòa án xác định giá trị tại thời điểm xét xử sơ thẩm.
Quy định mới có ý nghĩa gì với thị trường tài sản số?
Việc tài sản số được nêu rõ trong hướng dẫn về đặt cọc cho thấy loại tài sản này đang được đề cập cụ thể hơn trong quá trình áp dụng pháp luật đối với các tranh chấp dân sự. Đây là thông tin đáng chú ý với những người sở hữu tài sản số cũng như các bên tham gia giao dịch có liên quan.
Dù vậy, không nên diễn giải quy định này thành việc mọi tài sản số đều được pháp luật cho phép sử dụng trong mọi giao dịch. Tính hợp lệ của thỏa thuận vẫn phụ thuộc vào loại tài sản, điều kiện giao dịch và quy định pháp luật áp dụng. Với những giao dịch có giá trị lớn hoặc liên quan đến tài sản số biến động mạnh, việc rà soát thỏa thuận và tham khảo tư vấn pháp lý là điều nên cân nhắc.
Điểm cần nhớ: Nghị quyết 03/2026/NQ-HĐTP có hiệu lực từ ngày 15/10/2026 và nêu tài sản số là một ví dụ về tài sản có thể dùng để đặt cọc. Đây là hướng dẫn về giải quyết tranh chấp đặt cọc, không phải sự công nhận chung rằng mọi loại crypto đều là phương tiện thanh toán hợp pháp.
Giải thích thuật ngữ
- Tài sản số: Tài sản tồn tại dưới dạng dữ liệu số. Phạm vi cụ thể và cách xử lý pháp lý phụ thuộc vào quy định áp dụng.
- Đặt cọc: Việc một bên giao tài sản cho bên kia trong một thời hạn nhằm bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.
- Bên đặt cọc: Bên giao tài sản đặt cọc.
- Bên nhận đặt cọc: Bên nhận tài sản để bảo đảm việc giao kết hoặc thực hiện hợp đồng.
- Phạt cọc: Hậu quả tài chính phát sinh khi một bên vi phạm cam kết đặt cọc, được xác định theo pháp luật và thỏa thuận có liên quan.
- Nghị quyết 03/2026/NQ-HĐTP: Văn bản của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định pháp luật khi giải quyết tranh chấp về đặt cọc.
Bạn muốn hiểu những thay đổi đang diễn ra phía sau thị trường crypto? Hãy đồng hành cùng Elite Investing Group để cập nhật những phân tích về dòng tiền, blockchain, Bitcoin và những xu hướng có thể tác động đến thị trường trong dài hạn.
Cùng Elite Investing Group theo dõi thị trường Crypto
🎯 Tham gia ngay cộng đồng Elite Investing Group để theo dõi các buổi phân tích trực tiếp cùng Admin Khang và cập nhật những góc nhìn mới nhất về Bitcoin, crypto và thị trường tài chính.
👉 https://t.me/eliteinvestinggrp
📺 Theo dõi kênh TikTok Elite Investing Group để xem các video phân tích thị trường ngắn gọn, dễ hiểu và có tính ứng dụng cao trong đầu tư.
579
